Kurt Cobain’in gitar koleksiyonu yalnızca Jaguar, Mustang ve Jag-Stang’den ibaret değildi. İlk yıllardaki ucuz Univox’lardan turnelerde parçalanan Stratocaster’lara, ev yapımı Mustang gövdelerinden MTV Unplugged’da kullanılan Martin D-18E’ye kadar çok farklı enstrümanlar kullandı. Bu rehber, fotoğraf, video ve ses kayıtlarıyla belgelenebilen gitarları ilk ve son görünümleriyle birlikte kronolojik olarak topluyor.
> Araştırma notu: Metin, LiveNirvana’nın Alex Roberts tarafından derlenen ve Nirvana gitar teknisyeni Earnie Bailey’nin katkılarıyla hazırlanan gösteri bazlı envanterindeki olgular kullanılarak tamamen özgün Türkçe anlatımla yazıldı. Kaynak metin çevrilmedi veya kopyalanmadı. “Muhtemel”, “belirsiz” ve “ayırt edilemiyor” ifadeleri kaynak kanıtının sınırlarını gösterir. İlk/son kullanım tarihleri, günümüzde ulaşılabilen görsel veya işitsel kanıtlardaki ilk/son görünümdür.
1987–1988: İlk Univox ve Mustang dönemi
Sunburst Univox Hi-Flier Phase 3
- İlk belgelenen kullanım: 18 Nisan 1987, Community World Theater, Tacoma.
- Son belgelenen kullanım: 30 Ekim 1988, Evergreen State College Dorm K208.
- 21 perdeli gül ağacı klavye ve başlangıçta çift humbucker düzenine sahipti.
- Beyaz pickguard önce kırmızıya boyandı; Ocak 1988’de yeniden beyaz pickguard görüldü.
- Gövdeye farklı çıkartmalar, yazılar ve kolajlar uygulandı. Ekim 1988’de manyetiklerden biri çıkarılmış görünüyordu.
Bu gitar, Nirvana’nın henüz ilk konserlerini verdiği dönemin en uzun süre belgelenen temel enstrümanlarından biriydi.
Modifiye Fender Mustang — kırmızıdan açık maviye
- İlk kullanım: 23 Kasım 1988, Speedy O’Tubbs, Bellingham.
- Son kullanım: 9 Şubat 1990, Pine Street Theater.
- Solak Mustang’in kırmızı kaplaması Kasım 1988’de zımparalandı; Nisan 1989’da gitar açık maviye boyandı.
- Köprü pozisyonuna Univox humbucker takıldı, sap manyetiği boş bırakıldı.
- Bir dönemde pickguard yerine Jerry Falwell’ın Where Are The Dead? plağından kesilmiş parça kullanıldı.
- Kırık bir Univox pickguard’ından kontrol plakası üretildi; gövdede Soundgarden çıkartması da görüldü.
1989: Bleach dönemindeki gitar çeşitliliği
Natural/sunburst Univox Hi-Flier Phase 3
- İlk kullanım: 26 Mayıs 1989, Green River Community College, Auburn.
- Son kullanım: 13 Temmuz 1989, Maxwell’s.
- Mayıs ayında doğal ahşap görünümündeydi; Haziran ayında elle yapılmış sunburst benzeri bir kaplamaya geçti.
- Maple klavye, 21 perde ve çift humbucker kullanıyordu.
Sunburst Fender Mustang
- İlk kullanım: 5 Temmuz 1989, Gabe’s Oasis.
- Son kullanım: 9 Temmuz 1989, The Sonic Temple.
- Beyaz sedef pickguard ve 22 perdeli gül ağacı klavyeye sahipti.
- Köprüde Univox humbucker vardı; sap manyetiği çıkarılmıştı.
Beyaz Univox Hi-Flier Phase 3
- İlk kullanım: 18 Temmuz 1989, Pyramid Club, New York.
- Son kullanım: 11 Kasım 1989, Ecstasy.
- Beyaz gövde ve pickguard, 21 perdeli gül ağacı klavye ve çift humbucker düzeniyle özellikle 1989 Avrupa konserlerinde sık görüldü.
Kırmızı Hagström II
- İlk kullanım: 5 Kasım 1989, Melkweg.
- Son kullanım: 27 Kasım 1989, Piper Club.
- Siyah pickguard, iki single-coil ve stopbar kuyruk parçası vardı.
- Arka yüzünde TAD çıkartması bulunuyordu.
Siyah Washburn Force 31
- İlk kullanım: 1 Aralık 1989, Fahrenheit/MJC Espace Icare.
- Son kullanım: 3 Aralık 1989, Astoria Theatre, Londra.
- Eşleşen siyah headstock, beyaz pickguard ve tek humbucker ile kısa süre kullanıldı.
1990: Ucuz, ödünç ve ev yapımı gitarlar
Açık mavi Gibson SG Standard
- İlk kullanım: 6 Ocak 1990, University of Washington.
- Son kullanım: 17 Şubat 1990, Iguana’s.
- Köprüye Univox humbucker takılmış, sap manyetiği çıkarılmıştı.
- Alt gövde kısmı koli bandıyla güçlendirilmişti.
Siyah Hondo 737
- İlk kullanım: 6 Ocak 1990, University of Washington.
- Son kullanım: 12 Ocak 1990, Satyricon.
- Beyaz pickguard, çift humbucker ve 22 perdeli gül ağacı klavyeye sahipti.
Cherry Red Epiphone ET-270
- İlk kullanım: 19 Ocak 1990, Rignall Hall.
- Son kullanım: 26 Nisan 1990, Pyramid Club.
- İki single-coil ve 21 perdeli gül ağacı klavye kullanıyordu. Şubat 1990 civarında Gotoh olabilecek burgular takıldı.
Ev yapımı solak Mustang’ler
1990’da Chandler saplar ve sade hardtail köprülerle hazırlanmış en az üç farklı ev yapımı Mustang görüldü:
- Açık mavi, resimli pickguard: 14 Şubat 1990 Rough Trade Records ve Kennel Club. Pickguard, “Christ in Gethsemane” baskısından üretildi; askı düğmeleri bantla güçlendirildi.
- Soluk pembe: Yalnızca 16 Şubat 1990 Bogart’s konserinde belgelendi. Pickguard yoktu.
- Açık mavi, pickguard’sız: 27–30 Nisan 1990 arasında Amnesty International yardım konseri ve J.C. Dobbs’ta görüldü.
Üçü de solak, tek humbucker’lı, 22 perdeli ve tremolosuzdu.
Aria Pro II Cardinal Series CS-250
- İlk kullanım: 2 Mayıs 1990, Milestone, Charlotte.
- Son kullanım: 22 Eylül 1990, Motor Sports International Garage, Seattle.
- Ceviz rengi gövde, çift humbucker ve 22 perdeli gül ağacı klavye.
- Mayıs 1990’da köprü manyetiği siyah bir humbucker ile değiştirildi.
- Zaman içinde ton ve ses düğmeleri, faz anahtarı ve coil-tap gibi parçaların eksildiği görüldü.
Sunburst Mosrite Gospel
- İlk kullanım: 17 Ağustos 1990, Hollywood Palladium.
- Son kullanım: 9 Şubat 1991, The Mushroom.
- İki single-coil, beyaz pickguard ve 22 perdeli gül ağacı klavye.
- Truss rod kapağı yoktu; klavye işaretleri beyaz düzeltme sıvısıyla belirginleştirilmişti.
Harmony Stella H912 akustik
25 Eylül 1990’da KAOS Radio’daki Boy Meets Girl performansında kullanıldı. Sunburst gövdeli gitarda yalnızca beş tel vardı; truss rod kapağı ve 18. perde eksikti.
Arctic White Fender Stratocaster — K Records çıkartmalı
- İlk kullanım: 24 Ekim 1990, Astoria Theatre.
- Son kullanım: 17 Nisan 1991, O.K. Hotel.
- Solak, beyaz pickguard’lı ve H-S-S düzenindeydi; humbucker açılı takılmıştı.
- Gövdenin alt kısmında K Records çıkartması bulunuyordu.
1991: Stratocaster, Jaguar ve Competition Mustang
Kırmızı Montaya Stratocaster kopyası
Yalnızca 18 Ocak 1991 Evergreen State College’daki No More Wars yardım konserinde belgelendi. Solak, kırmızı headstock’lu, maple klavyeli ve üç single-coil manyetikliydi.
Siyah Fender Stratocaster — beyazdan siyah pickguard’a
- İlk kullanım: 2 Mart 1991, The Zoo.
- Son kullanım: 12 Ekim 1991, Cabaret Metro.
- Mart 1991’de beyaz pickguard, açılı humbucker ve tremolo köprü vardı.
- Haziran 1991’de humbucker düz konuma alındı; tune-o-matic köprü ve stopbar takıldı.
- Birkaç kez Fender ve Kramer yedek sap kullanıldı. Ekim 1991 görüntülerinde headstock üzerinde “Chris” yazısı görüldü.
- Teknik profil Haziran 1992 tarihli başka bir sap/pickguard değişikliği de yazıyor; ancak aynı profil gitarın son belgelenen kullanımını Ekim 1991 olarak veriyor. Bu tarih çelişkisi nedeniyle 1992 değişikliği kesin kronolojiye dahil edilmemeli.
Siyah Fender Stratocaster — Feederz çıkartmalı
- İlk kullanım: 10 Haziran 1991, Gothic Theatre.
- Son kullanım: 7 Aralık 1991, Trans Musicales.
- Siyah pickguard, köprüde Seymour Duncan ’59 ve H-S-S düzeni.
- Ağustos 1991’de gövdeye Feederz çıkartması eklendi ve bir ton düğmesi eksildi.
- Fernandes ve Kramer yedek saplarla kullanıldı.
Sunburst Fender Jaguar
Temsili model görseli — Fotoğraf: fvancini, CC BY 2.0. Kurt’un modifiye edilmiş özgün gitarı değildir.
- İlk kullanım: 10 Haziran 1991, Gothic Theatre.
- Son kullanım: 6 Ağustos 1993, Mia Zapata yardım konseri.
- Solak Jaguar’da köprüde krem DiMarzio Super Distortion, sapta krem DiMarzio PAF vardı.
- Standart Jaguar anahtar düzeni değiştirilmiş, pickup seçici toggle ve üç krom kontrol düğmesi eklenmişti.
- 1992’de Gotoh burgular takıldı.
Bu gitar, Nevermind sonrasındaki görüntülerde Kurt’la en çok özdeşleşen sahne gitarlarından biri oldu.
Competition Blue Fender Mustang
Temsili model görseli — Fotoğraf: Alban Dericbourg, CC BY-SA 3.0. Kurt’un özgün Competition Blue Mustang’i değildir.
- İlk kullanım: 16 Eylül 1991, Beehive Music & Video.
- Son kullanım: 9 Nisan 1993, Cow Palace yardım konseri.
- Eşleşen mavi headstock, beyaz sedef pickguard ve karakteristik yarış şeridi vardı.
- Köprü pozisyonunda siyah Seymour Duncan Hot Rails bulunuyordu.
- Ekim 1992’de Gotoh tune-o-matic köprü takıldı.
Ibanez V300L akustik
27 Eylül 1991 Tower Records ile 14 Ekim 1991 Northern Lights arasındaki akustik performanslarda görüldü. Natural gövdeli, tortoise pickguard’lı ve 20 perdeli gül ağacı klavyeliydi.
Kimliği belirlenemeyen akustik
Teknik enstrüman profili 21 Ekim 1991 Waterloo Records için natural renkli, marka ve modeli belirlenemeyen bir akustik kaydediyor. Buna karşılık sayfanın konser kronolojisi o tarihte gitarı teşhis edecek yeterli kanıt bulunmadığını söylüyor; bu nedenle eşleştirme kesin kabul edilmemeli.
Arctic White Fender Stratocaster — sonradan Hot Rails
- İlk kullanım: 5 Kasım 1991, Astoria Theatre.
- Son kullanım: 11 Eylül 1992, Seattle Center Coliseum.
- Başlangıçta üç single-coil manyetik vardı; Eylül 1992’de köprüye siyah Seymour Duncan Hot Rails takıldı.
- Gövde üzerindeki belirgin darbeler, aynı gitarın farklı tarihlerde ayırt edilmesini sağlıyor.
Takamine FP360SC
Yalnızca 25 Kasım 1991’de Hollanda’daki 2 Meter Sessie kaydında görülen solak elektro-akustik. Natural kaplama, siyah pickguard ve 20 perdeli gül ağacı klavyeye sahipti.
Harmony H6850S
1 Aralık 1991 The Southern Bar performansında kullanılan solak, sunburst akustik. Ebonize maple klavye ve 20 perdeye sahipti.
Siyah Fender Stratocaster — Reading 1992’ye kadar
- İlk kullanım: 5 Aralık 1991, Kilburn National Ballroom.
- Son kullanım: 30 Ağustos 1992, Reading Festival.
- Beyaz pickguard ve köprüde siyah Seymour Duncan Hot Rails vardı.
- Ağustos 1992’de Kramer 22 perdeli yedek sapla kullanıldı.
1992: Turne yedekleri ve özel yapımlar
Siyah Fender Stratocaster — 1992/1993
- İlk kullanım: 21 Haziran 1992, The Point Theatre.
- Son kullanım: 16 Ocak 1993, Hollywood Rock Festival, São Paulo.
- Beyaz pickguard, siyah Hot Rails ve H-S-S düzeni.
- Haziran 1992’de Kramer sap, Ocak 1993’te 21 perdeli başka bir sap görüldü.
Açık maviye boyanmış Fender Telecaster
- İlk kullanım: 24 Ocak 1992, Phoenician Club, Sydney.
- Son kullanım: 16 Ocak 1993, Hollywood Rock Festival, São Paulo.
- Gitar aslında sunburst’tü; açık maviye boyandı.
- Başlangıçta iki single-coil vardı, Haziran 1992’de köprüye Seymour Duncan Hot Rails takıldı.
- Alt gövdeye “Courtney” ve kalp şekli kazınmıştı.
Arctic White Fender Stratocaster — beyaz Hot Rails
- İlk kullanım: 14 Şubat 1992, Kokusai Koryu Center.
- Son kullanım: 30 Ekim 1992, Buenos Aires.
- Köprüde beyaz Seymour Duncan Hot Rails bulunuyordu.
- Yanık olabilecek koyu iz ve uzun gövde aşınması, gitarı diğer beyaz Strat’lardan ayırıyor.
Ferrington Custom Mustang
Yalnızca 21 Haziran 1992 The Point Theatre konserinde belgelendi. Danny Ferrington yapımı solak özel gitarın özellikleri:
- Sonic Blue gövde ve tortoise pickguard.
- Kalp biçimli klavye işaretleri.
- Açılı orta manyetik dahil Bartolini H-S-S sistemi.
- Tune-o-matic köprü, stopbar, ayrı pickup seçici ve köprü manyetiği mini anahtarı.
- Tekne biçimli jack girişi.
Sunburst Parts Stratocaster
- İlk kullanım: 30 Ağustos 1992, Reading Festival.
- Son kullanım: 26 Kasım 1993, Morocco Shrine Auditorium.
- Farklı parçalardan oluşturulmuş solak Strat’ta beyaz pickguard ve köprüde beyaz Seymour Duncan Hot Rails vardı.
Epiphone FT-79 Texan
- İlk kullanım: 26 Eylül 1992, Castaic Lake Amphitheatre.
- Son kullanım: 24 Şubat 1994, Palatrussardi, Milano.
- Natural gövde, tortoise pickguard ve paralelkenar klavye işaretleri.
- Bartolini 3AV soundhole humbucker eklendi.
- Temmuz 1993’te alt gövdeye “Nixon Now.” çıkartması yapıştırıldı.
Fender Telecaster Deluxe
Yalnızca 26 Eylül 1992 Castaic Lake konserinde belgelendi. Ceviz renkli, siyah pickguard’lı, iki humbucker’lı ve F deliğine sahipti.
Özel yapım Univox Hi-Flier
- İlk kullanım: 3 Ekim 1992, Western Washington University.
- Son kullanım: 25 Eylül 1993, Saturday Night Live.
- Sunburst gövde, tortoise pickguard.
- Köprüde Seymour Duncan JB, sapta Seymour Duncan ’59.
- Ibanez Gibraltar köprü ve daha sonra Grover Rotomatics burgular kullanıldı.
1993–1994: In Utero turnesi, Mustang’ler ve Jag-Stang
Sunburst Univox Hi-Flier Phase 2
- İlk kullanım: 23 Ocak 1993, Hollywood Rock Festival, Rio de Janeiro.
- Son kullanım: 23 Temmuz 1993, Roseland Ballroom.
- İki single-coil, beyaz pickguard, Gotoh tune-o-matic köprü ve Grover burgulara sahipti.
Birbirine benzeyen siyah-beyaz Fender Stratocaster’lar
31 Ekim–30 Aralık 1993 arasındaki ABD turnesinde stok S-S-S manyetikli, siyah gövdeli ve beyaz pickguard’lı birden fazla Strat kullanıldı. Fotoğraflar gitarları güvenilir biçimde birbirinden ayırmaya yetmiyor. Bazı örneklerin konserlerde onarılamayacak şekilde parçalandığı veya dağıtıldığı biliniyor; bu nedenle tek bir gitarın kesintisiz geçmişi gibi okunmamalı.
Fiesta Red Fender Mustang
- İlk kullanım: 23 Temmuz 1993, Roseland Ballroom.
- Son kullanım: 24 Şubat 1994, Palatrussardi.
- Başlangıçta tortoise, Ekim 1993’ten sonra beyaz sedef pickguard.
- Köprüde siyah Seymour Duncan JB.
- Schaller GTM tune-o-matic köprü; tremolo bloke edilmiş ve kuyruk parçası ters çevrilmişti.
- Slider anahtarları kısaltılmıştı.
Martin D-18E — MTV Unplugged gitarı
Kurt Cobain’in gerçek Martin D-18E gitarı — Fotoğraf: The wub, CC BY-SA 4.0.
- İlk kullanım: 8 Eylül 1993, Club Lingerie, Rock Against Rape.
- Son kullanım: 27 Şubat 1994, Hala Tivoli.
- Natural gövde ve tortoise pickguard.
- Eylül 1993’te özgün çift manyetik düzeni görülürken, Kasım ayında Bartolini 3AV soundhole pickup takıldı.
- Kasım 1993’te Grover, Aralık ayında Gotoh burgular kullanıldı.
Kurt’un MTV Unplugged in New York performansındaki enstrümanı budur. Sahne görüntüsünde akustik görünmesine rağmen D-18E, fabrika çıkışı elektrik donanımlı sıra dışı bir Martin modeliydi.
Beyaz Univox Hi-Flier Phase 4
Yalnızca 21 Ekim 1993 Memorial Hall konserinde belgelendi. Maple klavye, çift humbucker ve B.C. Rich Badass köprüye sahipti.
Sonic Blue Fender Mustang — beyaz JB
- İlk kullanım: 18 Ekim 1993, Arizona State Fair.
- Son kullanım: 1 Mart 1994, Münih Terminal 1; Nirvana’nın son konseri.
- Tortoise pickguard, köprüde beyaz Seymour Duncan JB.
- Schaller GTM tune-o-matic köprü, bloke tremolo ve ters çevrilmiş kuyruk parçası.
- Pickguard üzerindeki sarı V biçimli küçük iz, gitarı diğer Sonic Blue Mustang’den ayırıyor.
Candy Apple Red Fender Stratocaster
- İlk kullanım: 4 Kasım 1993, Maple Leaf Gardens.
- Son kullanım: 12 Kasım 1993, George Wallace Civic Center.
- Beyaz pickguard ve köprüde beyaz Seymour Duncan Hot Stack kullanılan H-S-S düzeni.
Fender Jag-Stang — Daphne Blue
Temsili model görseli — Fotoğraf: Russell Bernice, CC BY 2.0. Kurt’un sahnede kullandığı özgün prototip değildir.
- İlk kullanım: 1 Aralık 1993, Boutwell Municipal Auditorium.
- Son kullanım: 27 Şubat 1994, Hala Tivoli.
- Kurt’un Jaguar ve Mustang fikirlerini birleştiren solak prototip.
- Köprüde beyaz Seymour Duncan JB, sapta Fender Texas Special.
- Tune-o-matic köprü, bloke tremolo ve ters kuyruk parçası.
Jag-Stang daha sonra Fender’ın seri üretim modellerinden birine dönüştü; ancak Kurt’un sahnede kullandığı örnek prototip niteliğindeydi.
Sonic Blue Fender Mustang — siyah JB
- İlk kullanım: 2 Aralık 1993, Tallahassee.
- Son kullanım: 23 Şubat 1994, Roma’daki Tunnel televizyon çekimi.
- Tortoise pickguard, köprüde siyah Seymour Duncan JB.
- Kimliği kesinleşmeyen ABR-1 tipi tune-o-matic köprü, bloke tremolo ve ters kuyruk parçası.
- Pickguard’daki köprü manyetiğinin altındaki sarı leke, diğer Sonic Blue Mustang’den ayırt edilmesini sağlıyor.
Dönemlere göre gitar tercihleri
- 1987–1988: Ucuz ve kolay modifiye edilen Univox Hi-Flier’lar; ilk Mustang denemeleri.
- 1989–1990 / Bleach: Univox, Mustang, Hagström, Epiphone, Aria ve Mosrite arasında sık değişim; kırılan veya dönüştürülen enstrümanlar.
- 1991 / Nevermind: Solak Stratocaster’lar, sunburst Jaguar ve Competition Mustang ana sahne sistemini oluşturmaya başladı.
- 1992: Yedek Strat’lar, açık mavi Telecaster, özel Ferrington Mustang ve modifiye Univox’lar.
- 1993–1994 / In Utero: Fiesta Red ve Sonic Blue Mustang’ler, Jag-Stang ve turne boyunca kolayca değiştirilebilen siyah Strat’lar. Akustik tarafta Epiphone Texan ve Martin D-18E öne çıktı.
Modifikasyonlarda tekrar eden yaklaşım
Kurt’un gitarlarında ortak bir yöntem görülüyor:
- Köprü pozisyonunda yüksek çıkışlı humbucker veya rail tipi manyetik.
- Mustang tremololarını bloke etme ve kuyruk parçasını ters çevirme.
- Tune-o-matic köprü dönüşümleri.
- Hasarlı sapları Fender, Fernandes, Kramer veya Chandler saplarla değiştirme.
- Kontrolleri basitleştirme; gereksiz manyetikleri veya düğmeleri çıkarma.
- Çıkartma, boya, bant ve elde hazırlanmış pickguard’larla gitarı kişiselleştirme.
Bu yaklaşım, pahalı ve kusursuz enstrümanlardan çok; güvenilir, yüksek çıkışlı, kolay onarılabilir ve sahnede gerektiğinde gözden çıkarılabilir gitarları tercih ettiğini gösteriyor.
Kaynak
Bu rehberin temel araştırma kaynağı, Alex Roberts’ın Nirvana gitar teknisyeni Earnie Bailey’nin katkılarıyla hazırladığı LiveNirvana – “Kurt Cobain’s Guitars, Show-By-Show” envanteridir:
https://www.livenirvana.com/equipment/kurt.php
Kaynak sayfa yüzlerce konseri fotoğraf, video veya ses kanıtına göre ayrı ayrı listeliyor. Bu yazı aynı konser cümlelerini tekrar etmek yerine, her ayırt edilebilir gitarın teknik özelliklerini ve belgelenen kullanım aralığını özgün bir kronoloji içinde birleştiriyor.